EN | GR   

«Το θαύμα της Ελευσίνας»

Ο δήμαρχος Ελευσίνας, Γεώργιος Αμπατζόγλου μιλά στο «Greek Plastics & Packaging» για την διαχείριση των αστικών στέρεων αποβλήτων που έχουν μετατρέψει τον δήμο σε ένα πρότυπο λειτουργίας για τα ελληνικά δεδομένα. Σε διάστημα ενός μήνα συγκεντρώνουν 200 τόνους υλικών συσκευασίας, περικόπτουν δραστικά τον όγκο των οικιακών απορριμμάτων και παράλληλα προωθούν την οικιακή κομποστοποίηση. Σε μια περιοχή του Λεκανοπεδίου Αττικής, που θεωρείτο περιβαλλοντικά υποβαθμισμένη, συντελείται εδώ και τέσσερα χρόνια ένα μικρό θαύμα. Στην Ελευσίνα υπολογίζεται ότι ανακυκλώνεται ετησίως το 35% των αστικών αποβλήτων. Μια επίδοση πρωτόγνωρη για τα ελληνικά δεδομένα, η οποία επιτεύχθηκε χάρη στην επιμονή του Δημάρχου της πόλης, Γεώργιου Αμπατζόγλου και των συνεργατών του. Σε μια καθοριστική εποχή για την Ελλάδα, η Ελευσίνα δείχνει τον δρόμο που θα πρέπει να ακολουθηθεί και ο δήμαρχος, Γεώργιος Αμπατζόγλου μιλά στο «Greek Plastics & Packaging» για το «θαύμα» που συντελείτε στον δήμο του και αποκαλύπτει τους επόμενους στόχους του.

ΕΡΩΤΗΣΗ: Με δεδομένο το γεγονός ότι η συγκεκριμένη πρωτοβουλία είναι πρωτόγνωρη για τα ελληνικά δεδομένα θα ήταν ενδιαφέρον να μας πείτε πως «γεννήθηκε» αυτή η ιδέα; 
ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Η κύρια υποχρέωση των Δήμων είναι η περισυλλογή και διάθεση των αστικών στερεών αποβλήτων. Υπάρχει μια παγκόσμια απαίτηση να μειωθούν να απόβλητα με την ανακύκλωση για να μειωθεί η ρύπανση του περιβάλλοντος και να εξοικονομηθούν φυσικοί πόροι και ενέργεια. Κρίναμε ότι αποτελεί κύριο καθήκον μας πρώτα η προώθηση της ανακύκλωσης και στη συνέχεια η πλήρης αξιοποίηση των αποβλήτων, για να απαλλαγούμε από την ταφή.

ΕΡΩΤΗΣΗ: Πως ανταποκρίθηκαν αρχικά οι δημότες σε αυτήν την πρωτοβουλία και ποιες ήταν οι ενέργειες που κάνατε στον Δήμο προκειμένου να λάβει «σάρκα και οστά» η πρωτοβουλία; 
ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Η ανταπόκριση των πολιτών είναι θεαματική αφού κάθε μήνα συγκεντρώνουμε 200 τόνους τον μήνα υλικά συσκευασίας, ενώ πριν 2 χρόνια που ξεκίνησε η προσπάθεια η ποσότητα ήταν 80 τόνοι τον μήνα. Βασικό στοιχείο αυτής της επιτυχίας είναι η ενημέρωση πόρτα-πόρτα, η οποία επαναλαμβάνεται κάθε χρόνο. Η ευαισθητοποίηση δεν μπορεί να γίνει με μια μόνο προσπάθεια, αλλά με συνεχή ενημέρωση. Κρίνουμε ότι υπάρχουν ακόμα περιθώρια για βελτίωση της απόδοσης της ανακύκλωσης, γι' αυτό και συνεχίζουμε την ενημέρωση.

ΕΡΩΤΗΣΗ: Μπορείτε να μας περιγράψετε την καθημερινή διαδικασία που συντελείται από το πρώτο στάδιο, που είναι η οικιακή διαχείριση των απορριμμάτων από τους δημότες μέχρι την συγκομιδή, από τον Δήμο και την μετέπειτα διαχείριση των απορριμμάτων στους ειδικούς χώρους;
ΑΠΑΝΤΗΣΗ:  Σε κάθε οικογένεια έχει διανεμηθεί ειδική τσάντα για να βάζουν τα υλικά συσκευασίας. Σε κάθε γειτονιά έχουν τοποθετηθεί μπλε κάδοι με ειδική σήμανση και χωρητικότητα 1100 λίτρων. Κάθε ημέρα ειδικά οχήματα συλλέγουν τα ανακυκλώσιμα υλικά και τα μεταφέρουν στο Κέντρο Ανακύκλωσης (ΚΔΑΥ). Κομβικό σημείο της ανακύκλωσης είναι η κανονική αποκομιδή, διότι οι συσκευασίες έχουν μεγάλο όγκο. 
Αν οι κάδοι είναι γεμάτοι, τότε οι συσκευασίες θα αποτεθούν στους πράσινους κάδους για τα βιοαποδομήσιμα και θα χαθούν. Τα οχήματα των συσκευασιών μεταφέρουν το φορτίο στο Κέντρο Διαλογής που έχουμε στο Δήμο μας και με σύγχρονο μηχανολογικό εξοπλισμό διαχωρίζονται τα υλικά σε χαρτόνι-χαρτί- πλαστικό (διάφορες κατηγορίες), γυαλί, μέταλλο. Στη συνέχεια οι ποσότητες αυτές οδεύουν στις αντίστοιχες βιομηχανίες που χρησιμοποιούν τα υλικά αυτά ως πρώτες ύλες. 
Τα οργανικά απόβλητα τοποθετούνται σε ειδικούς πράσινους κάδους των 1100 λίτρων και συλλέγονται καθημερινά από τα οχήματα του Δήμου. Μεταφορτώνονται σε μεγαλύτερα οχήματα στον σταθμό μεταφόρτωσης και οδεύουν στον Χώρο Ταφής για όλη την Αττική.
Τα ογκώδη οικιακά συλλέγονται σε ειδικούς μεταλλικούς κάδους (skippers), μεταφέρονται σε ειδικό χώρο διαχείρισης και εκεί τεμαχίζονται για να μειωθεί ο όγκος τους 3 φορές και μεταφέρονται επίσης στον ίδιο χώρο ταφής. Ο μικρές ποσότητες μπάζων (αδρανών υλικών) συλλέγονται επίσης στο ίδιο σημείο και αφού κοσκινιστούν οδεύουν για την ανάπλαση των λατομείων της περιοχής. Στον ίδιο χώρο πραγματοποιούμε και την λιπασματοποίηση των πράσινων αποβλήτων, το δε λίπασμα το διαθέτουμε στους δημότες δωρεάν.

ΕΡΩΤΗΣΗ: Ποια είναι τα μεγαλύτερα προβλήματα που αντιμετωπίσατε στην υλοποίηση του σχεδίου;
ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Το πρώτο πρόβλημα είναι η έλλειψη προσωπικού για να οργανώσουμε τα ξεχωριστά πληρώματα για τα οχήματα ανακύκλωσης. Το δεύτερο πρόβλημα ήταν η αρχικά μικρή ενημέρωση και ευαισθητοποίηση του κόσμου. Σταδιακά τα λύσαμε και τα δύο προβλήματα.

ΕΡΩΤΗΣΗ: Ποια είδη απορριμμάτων αξιοποιούνται;
ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Η μεγαλύτερη δράση ανακύκλωσης περιλαμβάνει τα υλικά συσκευασίας, τα οποία αποτελούν το 25-30% των αστικών αποβλήτων. Στα υλικά συσκευασίας περιλαμβάνονται:
• Χαρτόνι
• Χαρτί
• Γυαλί
• Πλαστικό (PE, PET, PVC)
• Μεταλλικά κουτιά.Επίσης έχουμε αναπτύξει την ανακύκλωση των ηλεκτρικών-ηλεκτρονικών συσκευών, των μπαταριών, των χρησιμοποιημένων ορυκτελαίων, των μελανιών από εκτυπωτές και των επικίνδυνων οικιακών (φαρμάκων κλπ).

ΕΡΩΤΗΣΗ: Στον Δήμο Ελευσίνας υπάρχει ακόμη και οικιακή κομποστοποίηση. Είστε ικανοποιημένος από την ανταπόκριση του προγράμματος;
ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Με συστηματικό τρόπο διανέμουμε 100 κάδους οικιακής λιπασματοποίησης κάθε χρόνο. Το αποτέλεσμα είναι ενδιαφέρον, διότι οι κάτοικοι είναι ευχαριστημένοι και σταδιακά μειώνεται η ποσότητα των βιοαποδομήσιμων αποβλήτων που πηγαίνουν στον ΧΥΤΑ. Στόχος μας είναι η συνεχής εξάπλωση της οικιακής λιπασματοποίησης, διότι η διατροφή μας περιέχει πολλά λαχανικά και φρούτα, δηλαδή υλικά που προσφέρονται γι' αυτή την κατεργασία.

ΕΡΩΤΗΣΗ; Ποιο ήταν το όραμα που είχατε όταν αρχίζατε την υλοποίηση της διαχείρισης των οργανικών αποβλήτων;
ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Το όραμά μας συμπίπτει με την απαίτηση των ευρωπαικών νόμων. Όχι πλέον ταφή, αλλά αξιοποίηση των αποβλήτων. Δυστυχώς στην Ελλάδα εφαρμόζονται αυτές οι αρχές με μεγάλη καθυστέρηση και αυτό δημιουργεί πρόσθετες δυσκολίες στην επίτευξη του στόχου μας.

ΕΡΩΤΗΣΗ: Σκοπεύετε να εφαρμόσετε και ένα σύστημα «pay as you throw (PAYT)» για να ευαισθητοποιήσετε τους πολίτες σας.
ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Το σύστημα PAYT αυξάνει την ανακύκλωση και μειώνει τα βάρη για τους δημότες. Είναι δικαιότερο και περιβαλλοντικά πιο αποδοτικό. Επιδιώξαμε και τελικά μας εγκρίθηκε η εφαρμογή για πρώτη φορά στην Ελλάδα ενός προγράμματος LIFE με αυτό το στόχο. Σήμερα είμαστε στην μέση της υλοποίησης του προγράμματος και παρακολουθούμε με ενδιαφέρον την εξέλιξή του και τα δεδομένα.

ΕΡΩΤΗΣΗ: Πόσο θα βοηθήσει η νέα σακούλα συγκομιδής οργανικών αποβλήτων που σκοπεύετε να χρησιμοποιήσετε; Θα γίνει πιο εύκολη η καθημερινότητα του δημότη Ελευσίνας με την εισαγωγή αυτής της σακούλας;
ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Η χρήση μιας νέας σακούλας συσκευασίας των οργανικών αποβλήτων από άμυλο, δηλαδή βιοδιασπάσιμης,
• θα τονώσει των ενδιαφέρον των οικογενειών για τον προσεκτικό διαχωρισμό στην πηγή,
• θα μας δώσει τη δυνατότητα να υπολογίσουμε με μεγαλύτερη ακρίβεια την ποσότητα αποβλήτων ανά οικογένεια,
• θα κάνουμε δοκιμές λιπασματοποίησης με την συσκευή eco-pod που διαθέτουμε
• και τέλος θα προωθήσουμε τις πράσινες προμήθειες στο Δήμο μας.

ΕΡΩΤΗΣΗ: Μπορείτε να μας περιγράψετε  την καθημερινή διαδικασία που πρέπει να κάνει ένας πολίτης του δήμου σας για να κινητοποιηθεί ο μηχανισμός της ανακύκλωσης;
ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Ο κάθε πολίτης πρέπει να εφαρμόζει στην καθημερινή του ζωή την διαλογή στην πηγή. Πρέπει να τοποθετεί αμέσως στις ξεχωριστές σακούλες τα οργανικά απόβλητα (βιοαποδομήσιμα) και τα υλικά συσκευασίας, τα οποία αποτελούν τις κύριες ποσότητες των καθημερινών αποβλήτων.Επίσης να ξεχωρίζει άμεσα τις μικρές ποσότητες των άλλων ειδικών αποβλήτων, όπως ηλεκτρικές-ηλεκτρονικές συσκευές, μπαταρίες κλπ και να τις απορρίπτει στα ειδικά σημεία που ο Δήμος έχει ορίσει στην πόλη. Πρέπει ο πολίτης να μάθει ότι όλα δεν είναι “σκουπίδια” και δεν είναι όλα ίδια.

ΕΡΩΤΗΣΗ: Μπορείτε να μας εξηγήσετε με ποιούς τρόπους τα καταφέρατε;
ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Οσα αποτελέσματα επιτύχαμε μέχρι σήμερα προέκυψαν από την συνεχή ενημέρωση. Κάθε χρόνο διανέμετε ένα φυλλάδιο σε κάθε οικογένεια. Ο Δήμος στις συνεχείς περιοδίες του σε κάθε γειτονιά αναφέρετε πρώτα στο θέμα της ανακύκλωσης. Οι ανακοινώσεις στον τύπο και τα θετικά σχόλια των εφημερίδων δημιουργούν ένα κλίμα ικανοποίησης στους κατοίκους που αισθάνονται ότι οι προσπάθειές τους δικαιώνονται και η πόλη τους διακρίνεται. Αυτό δημιουργεί μια προωθητική δύναμη στην συμπεριφορά των κατοίκων.

ΕΡΩΤΗΣΗ: Με την διαχείριση των αποβλήτων μπορείτε να εξοικονομήσετε και ενέργεια; Έχετε κάποιο τέτοιο πρόγραμμα κατά νου;
ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Δύο είναι οι δράσεις που στοχεύουν στην ενεργειακή αξιοποίηση των αποβλήτων. Η μια δράση αφορά το τρίτο σημαντικό ρεύμα αποβλήτων, τα ογκώδη οικιακά (κυρίως έπιπλα). Σήμερα τα συλλέγουμε χωριστά, τα τεμαχίζουμε για να μειωθεί ο όγκος τους και στη συνέχεια τα οδηγούμε στην ταφή. Όμως κάνουμε ένα δοκιμαστικό πρόγραμμα μα βιομηχανία τσιμέντου να τα κάψει και να υποκαταστήσει ορυκτά καύσιμα. 
Η άλλη δράση αφορά τα βιοαποδομήσιμα υλικά. Είμαστε στη διαδικασία διαγωνισμού για την κατασκευή μονάδας ξηρής αναερόβιας λιπασματοποίησης, από την οποία το παραγόμενο μεθάνιο θα μετατρέπεται σε ηλεκτρική ενέργεια. Αυτή η ενέργεια θα καλύπτει σχεδόν το σύνολο των αναγκών του Δήμου σε ενέργεια για τον φωτισμό των δρόμων και των πλατειών.

ΕΡΩΤΗΣΗ: Όλοι γνωρίζουμε ότι η τεχνολογία των βίο διασπώμενων πολυμερών βάσεως αμύλου, βρίσκει μεγάλη εφαρμογή στην διαχείριση των οργανικών αποβλήτων-λιπασματοποίηση καθώς και στην συσκευασία τροφίμων. Πιστεύετε ότι η υιοθέτηση αυτής της τεχνολογίας θα δώσει λύση στην απαλλαγή των χωματερών  από τα οργανικά απόβλητα και θα οδηγήσει κάποια στιγμή στο κλείσιμό τους που είναι και στόχος της Ευρωπαϊκής Ένωσης?
ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Σε όλες τις χώρες και ειδικά τις πόλεις που έχουν κάνει σημαντικές δράσεις ανακύκλωσης, η χρήση βιοδασπώμενων πολυμερών με βάση το άμυλο αποτελεί σημαντικό στοιχείο της κατάργησης των χωματερών και θεαματικής μείωσης του χρόνου ολοκλήρωσης της λιπασματοποίησης σε ΧΥΤΑ ή και σε εγκαταστάσεις λιπασματοποίησης.
Η χρήση των βιοδιασπώμενων πολυμερών στις συσκευασίες κάθε είδους τροφίμων αποτελεί αναγκαίο εργαλείο για την βιώσιμη και ειδικά την πράσινη ανάπτυξη.

ΕΡΩΤΗΣΗ: Γιατί η Ελλάδα δεν έχει προχωρήσει στην ανακύκλωση;
ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Στην Ελλάδα με καθυστέρηση 15-20 χρόνια εφαρμόζεται η νομοθεσία της ΕΕ για την διαχείριση των αποβλήτων. Επίσης η υλοποίηση των νόμων αργεί, διότι ο αργεί η εφαρμογή των μέτρων και των επενδύσεων που επιτρέπουν την ανακύκλωση. Ο νόμος για την ανακύκλωση ψηφίστηκε το 2001 και το Κέντρο Ανακύκλωσης στην Ελευσίνα έγινε το 2008. 
Ο νόμος για την αξιοποίηση των βιοαποδομήσιμων έγινε το 2002 και ακόμα δεν έχει εφαρμοστεί, με κίνδυνο να επιβληθούν πρόστιμα 4 δις. Ευρώ από την ΕΕ».Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα διεθνώς είναι το πρόβλημα της διαχείρισης των αστικών αποβλήτων. 
Στην Ελλάδα δε, λαμβάνει εκρηκτική διάσταση και αποτελεί ένα από τα ακανθώδη ζητήματα που καλείται να επιλύσει η κάθε κυβέρνηση. Το παράδειγμα της Ελευσίνας αποδεικνύει όμως ότι το μόνο που χρειάζεται είναι όραμα. 
Ο δήμος Ελευσίνας με οργανωμένες κινήσεις έχει καταστεί στο πρότυπο λειτουργίας για όλη την ελληνική κοινωνία…