EN | GR   

Ο πόλεμος κατά της σπατάλης φαγητού

Η βρετανική εταιρεία λιανοπωλητών «Marks & Spencer» εισήγαγε µια νέα συσκευασία µε στόχο να διατηρηθούν για δυο ηµέρες περισσότερο οι φράουλες, που εισάγονται από το εξωτερικό. Η εταιρεία ελπίζει να χρησιµοποιήσει την τεχνολογία σε όλους τους τύπους των µούρων. 

Η Marks & Spencer υποστηρίζει ότι επειδή οι φράουλες της θα παραµείνουν φρέσκες για περισσότερο καιρό, οι καταναλωτές θα µπορέσουν να µειώσουν τα απορρίµµατα τροφίµων στο σπίτι τους. Αυτή είναι µια µικρή πρωτοβουλία, η τελευταία µιας µεγάλης σειράς, σε µια δύσκολη παγκόσµια µάχη για την µείωση των αποβλήτων τροφίµων. Παγκοσµίως το 1/3 των τροφίµων - ή περίπου 1,3 δισεκατοµµύρια τόνοι ετησίως – σπαταλιούνται σύµφωνα µε µια µελέτη που διενεργήθηκε από τον Οργανισµό Τροφίµων και Γεωργίας του ΟΗΕ. 

Οι περιβαλλοντολόγοι αγωνίστηκαν επιθετικά εναντίον της σπατάλης του νερού και της ενέργειας αλλά δεν έδωσαν µεγάλη σηµασία στην σπατάλη ενός προϊόντος, των τροφίµων, το οποίο χρησιµοποιεί σε αφθονία και τα δύο. Η έρευνα, η οποία πραγµατοποιήθηκε στο Σουηδικό Ινστιτούτο Τροφίµων και Βιοτεχνολογίας, εκτιµά ότι στην Ευρώπη και τη Βόρεια Αµερική σπαταλιούνται περίπου 280 µε 300 κιλά τροφίµων ανά άτοµο κάθε χρόνο. Ένα ποσοστό που αν διοχετευόταν σε περιοχές όπως η υποσαχάρια Αφρική και η Νοτιοανατολική Ασία θα συνέβαλε στην ανάπτυξη τους. Στον ανεπτυγµένο κόσµο, οι καταναλωτές, που απορρίπτουν περίπου το ένα τρίτο των αποβλήτων, πετούν ακόµη και τρόφιµα που είναι καλά. 

Το πρόβληµα είναι ότι υπάρχει µια νοοτροπία ότι η απόρριψη είναι φθηνότερη από την χρήση ή την επαναχρησιµοποίηση. Στις αναπτυσσόµενες χώρες, τα προβλήµατα είναι λίγο διαφορετικά. Λόγω της ανεπαρκούς τεχνολογίας, τα περισσότερα από τα απόβλητα δηµιουργούνται πριν φτάσουν τα τρόφιµα στον καταναλωτή, ενώ καλλιεργούνται, επεξεργάζονται και διανέµονται. 

Για παράδειγµα, η έλλειψη ψύξης µπορεί να χαλάσει το γάλα κατά την διάρκεια της µεταφοράς. Μια χώρα όπως το Τατζικιστάν δεν µπορεί να επεξεργαστεί το ρύζι καθώς µεγαλώνει, σύµφωνα µε την έκθεση του FAO, διότι δεν έχουν αρκετές αλωνιστικές εγκαταστάσεις και χώρους ξήρανσης. Σε µια εποχή όπου οι τιµές είναι υψηλές για προϊόντα όπως το καλαµπόκι, το πρόβληµα της αντιµετώπισης των αποβλήτων έχει ανέλθει πολύ ψηλά. Εκτός από τη δηµιουργία εγκαταστάσεων παραγωγής βιοαερίου που µπορούν να επεξεργαστούν τα γεωργικά απόβλητα, ορισµένοι ιδιοκτήτες εστιατορίων έχουν αρχίσει προσπάθειες για την καταπολέµηση του προβλήµατος. 

Στη Βρετανία, ο Σύλλογος Βιώσιµων Εστιατορίων, µε έδρα το Λονδίνο, ξεκίνησε µια εκστρατεία το περασµένο φθινόπωρο για τη µείωση των αποβλήτων. ∆ηµιουργεί περίπου 250 κουτιά ανά εστιατόριο για να µπορούν να πάρουν σπίτι τους οι πελάτες όσο φαγητό δεν θα µπορέσουν να φάνε. Ορισµένα εστιατόρια έχουν και αυτοκόλλητα στα παράθυρα τους γνωστοποιώντας την εκστρατεία. Φυσικά, υπάρχει και µια αλληλουχία µεταξύ της λιγότερης συσκευασίας και των λιγότερων αποβλήτων τροφίµων, αλλά ο Τοµ Τάνερ ένας εκπρόσωπος της SRA ανέφερε ότι τα µικρά κουτιά είναι φτιαγµένα από ανακυκλωµένα υλικά και λιπασµατοποιούνται. 

Η S.R.A. ενθαρρύνει επίσης τα εστιατόρια να απορρίπτουν λιγότερο φαγητό στην κουζίνα, καθώς µετά από µια πρόσφατη έρευνα σε 10 εστιατόρια του Λονδίνου διαπιστώθηκε ότι σπαταλιούνται περίπου µισό κιλό τροφίµων ανά πελάτη ανά γεύµα. Ο κύριος Τάνερ είπε ακόµη ότι παρότι αυτά τα εστιατόρια διακατέχονται από µια βιώσιµη αντίληψη εντούτοις οι περισσότεροι ιδιοκτήτες τους δεν γνώριζαν την έκταση του προβλήµατος. Περίπου το 65% των αποβλήτων προέρχονταν από τις τεχνικές της κουζίνας όπως την απόρριψη των φλουδών των λαχανικών. Αλλά τα αποφάγια των πελατών αντιπροσωπεύουν περίπου το 30% των αποβλήτων. 

Μερικοί ντρέπονταν να ζητήσουν κουτιά για να µεταφέρουν το φαγητό σπίτι τους, απόρροια της βρετανικής φύσης, ανέφερε ο Τάνερ. Η S.R.A. ελπίζει να επεκτείνει την εκστρατεία της σε εστιατόρια έξω από το Λονδίνο. «Οι ηµέρες που έµπαινες σε ένα εστιατόριο, πλήρωνες τα χρήµατα σου και  έλεγες ας καταλήξουν τα αποφάγια στο καλάθι των αχρήστων, δεν υπάρχει πια. ∆εν νοµίζω ότι πλέον αισθάνονται καλά για αυτό αρκετοί άνθρωποι» είπε ο κύριος Τάνερ. 

Στην βιοµηχανία τροφίµων θεωρούν ότι έχει επισηµανθεί το πρόβληµα των αποβλήτων και έχουν αρχίσει εδώ και καιρό οι προσπάθειες για την καταπολέµησή του. Στη διάρκεια των τελευταίων ετών υπάρχουν περισσότερες προσπάθειες µε την δηµιουργία τραπεζών τροφίµων να παρέχουν υγιεινή διατροφή σε άτοµα που έχουν χαµηλό εισόδηµα ή αγωνίζονται να επιβιώσουν», δήλωσε η Τόνια Κράουζερ, διευθύντρια επικοινωνιών της φιλανθρωπικής οργάνωσης Second Harvest, που εδρεύει στο Τορόντο και συλλέγει τα υπολείµµατα των τροφών από τα εστιατόρια και τα αναδιανέµει σε φορείς που εξυπηρετούν ανθρώπους που έχουν ανάγκη. 

Ο Ντέιβ Κρικ, ένας από τους ιδιοκτήτες των δύο παµπ «Red Lounge Feather» και «Bittercreek» αγόρασε ολόκληρο σφαγείο βοοειδών για τα εστιατόρια του. Αυτό ανάγκασε τους σεφ να χρησιµοποιούν διαφορετικά µέρη του κρέατος και να γίνουν δηµιουργικοί µε τη χρήση νέων κοµµατιών αλλά και την δηµιουργία πιάτων όπως σούπες µε τα υπολείµµατα. Η µείωση των αποβλήτων τροφίµων είναι µια τεράστια περιοχή ευκαιριών. Οι σύµβουλοι που τάσσονται υπέρ της µείωσης των αποβλήτων τροφίµων λένε ότι οι κυβερνήσεις θα µπορούσαν να κάνουν περισσότερα για να ενισχύσουν αυτό τον σκοπό. 

Στις αναπτυσσόµενες χώρες, η βελτίωση του οδικού δικτύου θα βοηθούσε τα τρόφιµα να φτάσουν πιο γρήγορα στην αγορά χωρίς να χαλάσουν και έτσι αυτή η βελτίωση θα συνέβαλλε αναφέρει η έκθεση του FAO. Η κυρία Κράουσερ αποκάλυψε ότι η Second Harvest και άλλες τράπεζες τροφίµων ζήτησαν από την καναδική κυβέρνηση να θέσει φόρο για δωρεές τροφίµων. 

Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις µπορούν να συµµετέχουν περισσότερο; 
Με ένα ψήφισµα στη συνεδρίαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο Στρασβούργο αποφασίστηκε να µειωθούν κατά το ήµισυ τα απόβλητα τροφίµων ως το 2025. Το έτος 2013 αναφέρει το ψήφισµα ότι θα είναι το Ευρωπαϊκό Έτος κατά των τροφίµων». Ο κύριος Κρικ στο Άινταχο ασχολιόταν µε ένα ακόµη σχέδιο: την µείωση της µερίδας ώστε οι καταναλωτές να πετούν λιγότερα. Το κάνει αυτό σταδιακά µε  σαλάτες και ψωµάκια χάµπουργκερ. Η µείωση αυτή επιτρέπει την µικρότερη χρέωση στους πελάτες αλλά και την µεγαλύτερη παραγγελία, αν είναι ακόµα πεινασµένοι.